Bota

Konflikti në Ukrainë/ Analiza e BBC: Cilat janë rreziqet bërthamore?

Të dielën, presidenti Putin urdhëroi ushtrinë e tij që të zhvendosë “forcat parandaluese” ruse – të cilat përfshijnë armë bërthamore – në një “mënyrë të veçantë të detyrës luftarake”. Por çfarë saktësisht do të thotë kjo?

Nuk është plotësisht e qartë, thonë analistët perëndimorë. Zyrtarët e Mbretërisë së Bashkuar thonë se gjuha që përdori Putin nuk përputhej plotësisht me kuptimin e tyre për nivelet e alarmit për armët bërthamore ruse, shkruan BBC.

Disa mendojnë se Putini po urdhëronte një lëvizje nga niveli më i ulët i gatishmërisë, “konstant”, në nivelin tjetër lart, “i ngritur”, (me “rrezik ushtarak” dhe “plot” ende lart) por kjo nuk ishte e sigurtë. Çdo lëvizje rrit gatishmërinë për përdorimin e armëve.

Megjithatë, shumë e kanë interpretuar masën kryesisht si një formë të sinjalizimit publik, në vend që të tregojë një qëllim të vërtetë për të përdorur armë të tilla, të cilat Putin e di se do të sjellë hakmarrje bërthamore nga Perëndimi. Sekretari i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar Ben Wallace ka treguar se ai beson se njoftimi ishte kryesisht “retorikë” .

Kjo nuk do të thotë se nuk ka rreziqe dhe situata ka të ngjarë të shikohet nga afër.

Ishte një paralajmërim i ri?

Javën e kaluar, Putin kishte paralajmëruar me një gjuhë më të koduar se nëse vendet e tjera ndërhyjnë në planet e Rusisë, ata do të përballen me pasoja “të tilla që nuk i kanë parë kurrë”. Kjo u interpretua gjerësisht si një paralajmërim për NATO-n që të mos përfshihej drejtpërdrejt ushtarakisht në Ukrainë.

NATO ka qenë gjithmonë e qartë se nuk do ta bëjë këtë, duke e ditur se mund të shkaktojë konflikt të drejtpërdrejtë me Rusinë që mund të përshkallëzohet në luftë bërthamore. Paralajmërimi i së dielës ishte më i drejtpërdrejtë dhe publik.

Pse paralajmërimi i ri?

Putin tha se masa ishte në përgjigje të “deklaratave agresive”. Të hënën, Kremlini tha se kjo iu referua deklaratave të zyrtarëve perëndimorë, përfshirë Sekretaren e Jashtme të Mbretërisë së Bashkuar Liz Truss, në lidhje me përplasjet dhe konfrontimet e mundshme me NATO-n. Zyrtarët perëndimorë gjithashtu besojnë se paralajmërimi i ri ka ardhur për shkak se Putini mund të ketë llogaritur gabim mbi Ukrainën.

Ai mund të ketë nënvlerësuar se sa rezistencë do të përballej në fushën e betejës në Ukrainë. Dhe ai nënvlerësoi se sa larg do të bashkohej Perëndimi në një përgjigje të ashpër me sanksione. Kjo e ka lënë atë të synojë opsione të reja dhe biseda më të ashpra.

“Kjo është një shenjë zemërimi dhe zhgënjimi,” tha një gjeneral britanik në pension së fundmi.

Ambasadorja e SHBA-së në OKB, Linda Thomas-Greenfield sugjeroi se kjo gjuhë është pjesë e përpjekjes së Putinit për të justifikuar luftën në Ukrainë duke pretenduar se nuk është një agresor, por një i kërcënuar dhe që kërkon të mbrohet.

E parë në këtë mënyrë, alarmi bërthamor është një mënyrë për të theksuar këtë mesazh për njerëzit e tij. Një mënyrë tjetër për ta parë këtë është se Putini është i shqetësuar për planet perëndimore për të ofruar ndihmë ushtarake për ukrainasit dhe dëshiron t’i paralajmërojë ata që të mos bëjnë shumë.

Një tjetër është se ai është i shqetësuar se sanksionet, të cilave ai përmendi në njoftimin e tij, janë krijuar për të shkaktuar trazira dhe për të përmbysur qeverinë e tij. Por mesazhi i përgjithshëm duket se është një paralajmërim për NATO-n se nëse ajo përfshihet drejtpërdrejt, ngjarjet mund të përshkallëzohen.

Cilat janë rreziqet?

Edhe nëse kërcënimi i Putinit është menduar si një paralajmërim në vend që të sinjalizojë ndonjë dëshirë aktuale për të përdorur armët, ekziston gjithmonë rreziku i llogaritjes së gabuar nëse njëra palë keqinterpreton tjetrën ose ngjarjet dalin jashtë kontrollit.

Një shqetësim është se Putini është bërë i izoluar dhe jashtë kontaktit, me pak nga këshilltarët e tij të gatshëm t’i thonë të vërtetën. Disa kanë frikë se gjykimi i tij po bëhet i çrregullt. Disa shpresojnë megjithatë se nëse ai do të shkonte shumë larg, të tjerët më poshtë zinxhirit të komandës mund të mos ishin të gatshëm të zbatonin urdhrat. Rreziqet e çdo konflikti bërthamor mund të jenë rritur pak, por ato mbeten ende të ulëta.

Si po reagon Perëndimi?

Deri më tani, qeveritë perëndimore kanë qenë të kujdesshme që të mos përshkallëzojnë më tej as retorikën dhe as veprimin. Ushtria amerikane ka statusin e saj të gatishmërisë mbrojtëse të njohur si Defcon, dhe sot sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë Jen Psaki tha se nuk kishte “asnjë arsye për të ndryshuar” nivelet e saj të alarmit bërthamor për momentin.

Mbretëria e Bashkuar ka nëndetëse të armatosura bërthamore në det dhe gjithashtu nuk ka gjasa të thotë asgjë publikisht. Synimi duket të jetë trajtimi i deklaratës ruse si turp dhe jo rritja e tensioneve duke u dukur se e merr atë shumë seriozisht ose merr ndonjë veprim që mund të shkaktojë një përgjigje ruse.

Kjo nuk është aktualisht një krizë bërthamore dhe nuk duhet të bëhet e tillë, thonë zyrtarët perëndimorë të sigurisë.

A do ta dijë Perëndimi se çfarë po bën Rusia?

Sekretari i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar, Ben Wallace, i tha BBC-së se Mbretëria e Bashkuar nuk kishte parë ende ndonjë ndryshim në qëndrimin aktual të armëve bërthamore të Rusisë. Kjo do të shikohet nga afër, konfirmojnë burimet e inteligjencës.

Gjatë Luftës së Ftohtë, një makinë e madhe inteligjence u krijua në Perëndim për të vëzhguar arsenalin bërthamor të Moskës. Satelitët, komunikimet e përgjuara dhe burime të tjera u analizuan për të kërkuar ndonjë shenjë ndryshimi në sjellje – si përgatitja e armëve ose ekuipazheve për bombarduesit – që do të ofronte paralajmërim.

Pjesa më e madhe e kësaj mbetet në vend dhe Perëndimi tani do të vëzhgojë nga afër aktivitetin rus për të kuptuar nëse do të ketë ndonjë ndryshim të rëndësishëm në sjellje. Nuk ka pasur asnjë shenjë, deri më tani.

Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

To Top