Ekonomi

Inflacioni në BE arrin kulmin e dekadës, ja si do të godasë me çmimet në Shqipëri

Çmimet në shtetet e Bashkimit Europian u rritën me shpejtësi në muajin tetor, të ndikuara nga energjia, shërbimet, mallrat industriale që nuk lidhen me energjinë dhe ushqimet.

Norma vjetore e inflacionit të zonës së euros ishte 4.1% në tetor 2021, nga 3.4% në shtator, duke arritur në nivelet më të larta në më shumë se një dekadë. Një vit më parë, norma ishte -0.3%. Inflacioni vjetor i Bashkimit Europian ishte 4.4% në tetor 2021, nga 3.6% në shtator. Një vit më parë, norma ishte 0.3%. Këto shifra janë publikuar nga Eurostat, zyra statistikore e Bashkimit Europian.

Normat më të ulëta vjetore u regjistruan në Maltë (1.4%), Portugali (1.8%), Finlandë dhe Greqi (të dyja 2.8%). Normat më të larta vjetore u regjistruan në Lituani (8.2%), Estoni (6.8%) dhe Hungari (6.6%). Krahasuar me shtatorin, inflacioni vjetor u rrit në të njëzet e shtatë shtetet anëtare.

Në tetor, kontributi më i lartë në normën vjetore të inflacionit të eurozonës erdhi nga energjia (+2,21 pikë përqindje, pp), e ndjekur nga shërbimet (+0,86 pp), mallrat industriale joenergjetike (+0,55 pp) dhe ushqimi, alkooli dhe duhani. (+0,43 pp).

Si do të ndikohen çmimet në Shqipëri

Në vend, inflacioni, që mat ndryshimin e çmimeve të mallrave kryesore të shportës së konsumit ishte 2.4%, me një rënie të lehtë në krahasim me muajin e mëparshëm, kur arriti në 2.5%. niveli më i lartë në katër vjet.

Por, rritja e çmimeve në shtetet e Europës rrezikon të rrisë të ashtuquajturin inflacion të importuar, pasi importuesit do të blejnë mallrat më shtrenjtë. Në Itali, partneri kryesor tregtar i Shqipërisë, inflacioni arriti në tetor në 3.2%.

Banka e Shqipërisë raportoi së fundmi se pesha e inflacionit të importuar në rritjen totale të çmimeve në Shqipëri u rrit ndjeshëm në tremujorin e tretë të vitit.

Banka e Shqipërisë llogarit se kontributi i inflacionit të importuar në inflacionin total rezultoi 54%, kundrejt një mesatareje prej 40% të dy tremujorëve të mëparshëm të vitit.

Banka qendrore parashikon se, në një perspektivë të afërt, presionet e shtuara inflacioniste nga çmimet e huaja parashikohet të jenë të pranishme në inflacionin mesatar në Shqipëri edhe gjatë 2-3 tremujorëve në vijim, për t’u qetësuar gradualisht gjatë vitit të ardhshëm.

Presionet inflacioniste nga jashtë u rritën ndjeshëm në tremujorin e tretë të vitit, duke paralajmëruar një rritje të afërt të inflacionit të importuar në ekonominë shqiptare. Pritshmëritë për inflacionin në të ardhmen e afërt maten kryesisht nëpërmjet Treguesit të Presioneve të Huaja Inflacioniste (TPHI) u zgjerua me 9.3% në terma vjetorë gjatë tremujorit të tretë 2021. Ky tregues llogaritet si rritja vjetore e indeksit të çmimeve të huaja dhe indeksit të Kursit Nominal Efektiv të Këmbimit për muajin përkatës.

Rritja e këtij treguesi është përshpejtuar dukshëm krahasuar me tremujorin e mëparshëm, kryesisht nën ndikimin e zgjerimit të fortë të çmimeve të huaja, me rreth 12.6% në terma vjetorë.  Kjo dukuri ka qenë e theksuar kryesisht gjatë muajve gusht dhe shtator. Nga ana tjetër, dinamika mbiçmuese e kursit të këmbimit paraqitet lehtësisht më e ngadaltë krahasuar me tremujorin e dytë të vitit. Në terma vjetorë, mbiçmimi i kursit nominal efektiv të këmbimit vlerësohet në 3.3%, nga 4.9% në tremujorin e dytë të vitit. Kjo tregon se në tremujorin e tretë kursi i këmbimit e ka amortizuar më pak efektin e rritjes së çmimeve të importit.

Nga analizat historike, është konstatuar se TPHI paraprin zhvillimet në komponentin e inflacionit të importuar me rreth 3-5 muaj. Rrjedhimisht, rritja e fortë e tij në tremujorin e tretë pritet të sjellë një kontribut në rritje të inflacionit të importuar sidomos duke filluar nga tremujori i parë i vitit të ardhshëm. Rritja e fortë e çmimeve të lëndëve të para dhe produkteve ushqimore në tregjet botërore ka nisur të reflektohet në rritje të indeksit të çmimeve të konsumit në Shqipëri, vlerëson BSH.

Image
Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

To Top